Skip to main content

Κατασκευή του Διαδριατικού Αγωγού φυσικού αερίου

Η επιλογή της διαδρομής του TAP έγινε με γνώμονα την προστασία περιβαλλοντικά, κοινωνικά και πολιτιστικά ευαίσθητων περιοχών όπου αυτό ήταν εφικτό, υπό την καθοδήγηση των Μελετών Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων (ΜΠΚΕ) που εκπονήθηκαν σε κάθε χώρα υποδοχής.

Ο TAP βρίσκεται σε φάση κατασκευής. Η διαδικασία βασικού σχεδιασμού (Front End Engineering Design - FEED) ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2013 και οι σημαντικότερες συμβάσεις-που περιλαμβάνουν την κατασκευή των χερσαίων και υποθαλάσσιων τμημάτων του αγωγού, των σταθμών συμπίεσης και του τερματικού σταθμού παραλαβής, καθώς και την προμήθεια χαλύβδινων σωλήνων, συστημάτων ελέγχου και βαλβίδων μεγάλης διαμέτρου για τον αγωγό - έχουν απονεμηθεί. 

Οι εργασίες κατασκευής του αγωγού ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 2015 με την κατασκευή και αποκατάσταση οδών και γεφυρών στην Αλβανία προκειμένου να εξασφαλιστεί η πρόσβαση στα μελλοντικά εργοτάξια κατασκευής του αγωγού.

Η κατασκευή του αγωγού TAP και οι συνοδευτικές του εγκαταστάσεις θα πραγματοποιηθούν σε στάδια/φάσεις, τις οποίες θα επηρεάσουν οι καιρικές συνθήκες και –σε μερικές περιπτώσεις– εποχιακοί περιορισμοί. Η κατασκευή αυτή καθεαυτήν της ζώνης με δικαίωμα διέλευσης κατά μήκους του αγωγού έχει προγραμματιστεί να υλοποιηθεί σε μία περίοδο μεταξύ 3 και 6 μηνών. Ωστόσο, θα χρειαστεί πρόσβαση στη γη για περισσότερο χρόνο ώστε να διατηρηθεί το δικαίωμα διέλευσης για μεταφορές και άλλου είδους περιφερειακές κατασκευαστικές εργασίες. Συνολικά, λοιπόν, εκτιμάται ότι θα διαρκέσει μεταξύ 12 και 24 μηνών, συμπεριλαμβανομένης και της αυτής καθεαυτήν περιόδου κατασκευής. Το σύνολο της γης που θα χρησιμοποιηθεί θα επιστραφεί – το λιγότερο στην αρχική της κατάσταση. Ο TAP θα αποζημιώσει τους δικαιούχους για το συνολικό διάστημα ενόχλησης (δηλαδή, είτε για τον πραγματικό χρόνο χρήσης είτε για 24 μήνες, αναλόγως ποιο διάστημα είναι μεγαλύτερο), κατά το οποίο η γη χρησιμοποιείται.

Ολόκληρο το χερσαίο τμήμα του αγωγού θα βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της γης με ένα ελάχιστο βάθος ενός μέτρου. Επομένως, ο αγωγός δεν θα είναι ορατός σε κανένα σημείο της διαδρομής. Επίγειες θα είναι μόνο εγκαταστάσεις όπως οι σταθμοί συμπίεσης και τα βαλβιδοστάσια, ενώ θα ληφθεί ειδική μέριμνα ώστε ο σχεδιασμός, η κατασκευή και η ένταξή τους στο τοπίο να έχουν τις ελάχιστες δυνατές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Το έργο χρησιμοποιεί ως πρότυπο αναφοράς τις απαιτήσεις απόδοσης της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ). Ακόμη, σε όλα τα στάδια υλοποίησης του έργου η ομάδα έργου του TAP συνδιαλέγεται με τα ενδιαφερόμενα μέρη μέσω μιας ανοιχτής διαδικασίας που χαρακτηρίζεται από διαφάνεια.

Κατασκευή του χερσαίου τμήματος του αγωγού

Τα χερσαία τμήματα του TAP θα έχουν συνολικό μήκος 773 χλμ. (Ελλάδα 550 χλμ., Αλβανία 215 χλμ., Ιταλία 8 χλμ.).

Το χερσαίο τμήμα του αγωγού θα έχει διάμετρο 48 ίντσες (1,2 μέτρα), ενώ η διάμετρος του υποθαλάσσιου τμήματος θα είναι 36 ίντσες (0,91 μέτρα). Το χαλύβδινο τοίχωμα του αγωγού θα έχει πάχος 17,5 - 31 χιλιοστά στο χερσαίο τμήμα (υπάρχουν τέσσερις διαφορετικές κλάσεις σωλήνων). Το βάρος του αγωγού στο χερσαίο τμήμα θα είναι περίπου 400.000 μετρικοί τόνοι ή 500 κιλά για κάθε μέτρο του αγωγού κατά μέσο όρο.

Η κατασκευή του χερσαίου τμήματος του αγωγού θα πραγματοποιείται ταυτόχρονα σε διάφορες τοποθεσίες κατά μήκος της όδευσης του αγωγού. Δεν θα ξεκινήσει δηλαδή από το ένα άκρο για να φτάσει σταδιακά στο άλλο.

Προβλέπονται περίπου 15 εργοτάξια κατά μήκος της συνολικής διαδρομής του αγωγού, με 150 έως 200 άτομα προσωπικό το καθένα.

Αυτές καθαυτές οι εργασίες κατασκευής του αγωγού σε κάθε τοποθεσία κατά μήκος της διαδρομής του υπολογίζεται ότι θα έχουν διάρκεια τρεις μήνες. Πρόσθετος χρόνος θα χρειαστεί για τις εργασίες αποκατάστασης.

Αρχικά, θα εκσκαφεί μια τάφρος βάθους περίπου 2,5 μέτρων. Το πλάτος της ζώνης εργασίας του αγωγού θα εξαρτάται από το έδαφος.

Στη συνέχεια, μεμονωμένοι σωλήνες θα συγκολλούνται διαδοχικά με τον διαμορφώμενο αγωγό και θα τοποθετούνται μέσα στην τάφρο. Αυτή θα γεμίζει πάλι με χώμα και το τοπίο θα αποκαθίσταται, ενώ η κατασκευή θα προωθείται προς τα εμπρός.

Για να διέλθει ο αγωγός δρόμους και ποτάμια, θα εφαρμοστούν εξειδικευμένες τεχνικές, όπως διατρήσεις οριζόντιας κατεύθυνσης, και θα ληφθεί ειδική μέριμνα για την ελαχιστοποίηση των οποιονδήποτε αρνητικών επιπτώσεων στο περιβάλλον από τη διαδικασία της κατασκευής.

Μετά το πέρας της τοποθέτησης, ο αγωγός θα καλυφθεί με τουλάχιστον ένα μέτρο χώμα και δεν θα είναι επομένως ορατός.

Το μεγαλύτερο υψόμετρο από το οποίο θα περάσει ο αγωγός θα είναι τα 1.800 μέτρα από το επίπεδο της θάλασσας στα αλβανικά όρη, και συγκεκριμένα στο Potom. Ο αγωγός θα διατρέχει εννέα κορυφές βουνών με ύψος μεγαλύτερο των 500 μέτρων, ενώ η πιο απότομη κλίση του θα αγγίζει τις 40 μοίρες.

Επίγειες εγκαταστάσεις

Στις επίγειες εγκαταστάσεις περιλαμβάνονται δύο σταθμοί συμπίεσης, βαλβιδοστάσια και ο τερματικός σταθμός παραλαβής στην Ιταλία.

Δύο σταθμοί συμπίεσης, ένας κοντά στους Κήπους στην Ελλάδα και ένας στις αλβανικές ακτές κοντά στην πόλη Fier, θα χρησιμοποιηθούν ώστε να διασφαλιστεί η μεταφορά του φυσικού αερίου μέσω του αγωγού. Για τη μελλοντική αναβάθμιση της μεταφορικής ικανότητας του αγωγού στα 20 δισ. κ. μ., θα χρειαστεί να κατασκευαστούν αργότερα δύο πρόσθετοι σταθμοί συμπίεσης, ένας στη Βίγλιστα (Bilisht) της Αλβανίας και ένας στις Σέρρες.

Τα βαλβιδοστάσια θα τοποθετηθούν κατά μήκος του αγωγού σε απόσταση 30 χλμ. μεταξύ τους, ώστε να είναι δυνατή η διακοπή της ροής του φυσικού αερίου κατά τις εργασίες προγραμματισμένης συντήρησης ή σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

Υποθαλάσσιο τμήμα του αγωγού και προσαιγιάλωση

Η διέλευση του TAP από την Αδριατική Θάλασσα θα πραγματοποιηθεί μέσω της συντομότερης διαδρομής μεταξύ της πόλης Fier στην Αλβανία και της περιοχής της νότιας Απουλίας στην Ιταλία. Πρόκειται για μια απόσταση μόλις 105 χλμ. Για την επιλογή και αυτής της διαδρομής ελήφθησαν υπόψη αυστηρές απαιτήσεις περιβαλλοντικής προστασίας και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του βυθού της Αδριατικής.

Η τοποθέτηση των αγωγών σε βάθη μεγαλύτερα των 800 μέτρων θα γίνει με τη χρήση ειδικών σκαφών πόντισης τύπου S, μία προηγμένη τεχνολογία που χρησιμοποιείται ευρέως για την κατασκευή αγωγών. Το σκάφος θα μετακινείται προς τα εμπρός, ενόσω ο σχηματιζόμενος αγωγός θα τοποθετείται από την πρύμνη μέσα στο νερό σχηματίζοντας καμπυλωτή γραμμή S μέχρι να φτάσει στον βυθό.

Σωλήνες μήκους 12-μετρων θα συγκολλούνται στο κατάστρωμα του σκάφους. Ο χαλύβδινος σωλήνας θα έχει διάμετρο 36 ίντσες και πάχος από 20 έως 34 χιλιοστά, ανάλογα με το βάθος του νερού. Σε βάθη μικρότερα των 300 μέτρων, ο αγωγός θα καλύπτεται με τσιμέντο ώστε να προστατεύεται από πιθανές ζημιές.

Το βαθύτερο σημείο που θα υποδεχθεί το υποθαλάσσιο τμήμα του αγωγού θα είναι τα 820 μέτρα στον Πορθμό του Οτράντο στην Αδριατική Θάλασσα.


Στάδια κατασκευής

Το χρονοδιάγραμμα του TAP είναι πλήρως ευθυγραμμισμένο με τις εξελίξεις σε επίπεδο παραγωγής. Αυτό σημαίνει ότι οι ακριβείς χρόνοι θα εξαρτηθούν από την πρόοδο της δεύτερης φάσης ανάπτυξης του κοιτάσματος φυσικού αερίου Shah Deniz στην Κασπία Θάλασσα.

Επί του παρόντος, η κατασκευή του αγωγού αναμένεται να ξεκινήσει το 2015 και θα περιλαμβάνει τις ακόλουθες δραστηριότητες:

 - Λεπτομερή σχεδιασμό (Detailed Engineering)
 - Κατασκευή οδών και γεφυρών πρόσβασης στην Αλβανία
 - Τοποθέτηση χερσαίου και υποθαλάσσιου τμήματος του αγωγού
 - Κατασκευή εγκαταστάσεων

Στα σημεία προσαιγιάλωσης στην Ιταλία και την Αλβανία θα γίνει χρήση ειδικού εξοπλισμού ώστε να διασφαλιστεί ότι η έξοδος του αγωγού στην ακτή θα πραγματοποιηθεί με τον μικρότερο δυνατό αντίκτυπο στο περιβάλλον και με σεβασμό στην παράκτια περιοχή. Για παράδειγμα, για την προσαιγιάλωση στην Ιταλία θα χρησιμοποιηθεί τεχνολογία κατασκευής μικροσηράγγων.

Για περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την κατασκευή τμημάτων του αγωγού και συναφών υποδομών σε κάθε χώρα, επισκεφθείτε τις υποσελίδες μας για κάθε χώρα.

Παρακαλούμε όπως λάβετε υπόψη πως όλοι οι αριθμοί που αναφέρονται στο κείμενο είναι εκτιμήσεις που μπορεί να μεταβληθούν κατά την ανάπτυξη του έργου.